Σε μια χώρα που κανένας από τους επονομαζόμενους πρωταγωνιστές δεν τολμάει να μιλήσει στα ΜΜΕ ανθρώπινα, δηλαδή να πει αυτά που λέει κι όταν μιλάει οff the record, ήταν φυσιολογικό από τη στιγμή που μίλησε ο Χενκ Τεν Κάτε να γίνει πανικός. Επειδή ο Ολλανδός, αντίθετα από αυτό που κάνουμε εμείς, δεν στρογγυλοποιεί, δεν μετρά τα λόγια του και δεν κρύβεται. Κι αυτό ήταν, κατά τη γνώμη μου, το πιο μεγάλο από τα προβλήματα που είχε στην Ελλάδα και στη σχέση του με την εγχώρια αθλητικογραφία και το παραγοντιλίκι (πράγματα που είναι περίπου ίδια).

Του Αντώνη Καρπετόπουλου

Δεν μου κάνει εντύπωση ότι πολλοί στη χώρα μας περίμεναν να διαβάσουν απολογίες και αυτοκριτικές, όταν άκουσαν ότι ο Τεν Κάτε έδωσε δύο συνεντεύξεις. Δεν αποκλείω να περίμεναν να εξηγήσει πώς έχασε την πρώτη χρονιά του το πρωτάθλημα ή πώς έχασε στο Καραϊσκάκη –άλλη ήττα για να εξηγήσει έτσι κι αλλιώς δεν είχε. Ομως ο Ολλανδός, αντίθετα από μας, δεν μετράει τη δουλειά ενός προπονητή με νίκες και ήττες, αλλά τη βλέπει ως κάτι περισσότερο σύνθετο. Τη δυσκολία αυτής της δουλειάς την εξήγησαν καταπληκτικά τόσο οι δικές του συνεντεύξεις όσο και οι αντιδράσεις εκείνων που έπιασε στο στόμα του. Ρεπόρτερ, αρθρογράφοι και πρώην ποδοσφαιριστές που ένιωσαν ότι θίχτηκαν πήραν τα όπλα.

Τρία 

Τι είπε ο Τεν Κάτε και κάποιους τους σόκαρε; Δυο πράγματα. Το πρώτο ότι η ομάδα του ΠΑΟ και κυρίως οι παίκτες που είχαν συνηθίσει τον ρυθμό (;) προπόνησης που επιτρέπει πρωταθλητισμό στο ελληνικό πρωτάθλημα δεν είχαν τη νοοτροπία της σκληρής δουλειάς που ο ίδιος θεωρεί σε μια ομάδα αυτονόητη. Το δεύτερο ότι κάποια από τα Ελληνόπουλα του ΠΑΟ είχαν άποψη, την οποία δίσταζαν μεν να πουν δημόσια ή μπροστά του, άνετα όμως την έλεγαν στους διοικητικούς και off the record στους δημοσιογράφους. Θα πρόσθετα ότι την έλεγαν στους ίδιους δημοσιογράφους με τους οποίους τα στελέχη της ΠΑΕ (πάντα κατά τον Ολλανδό) είχαν μια πολύ καλή επικοινωνία.

Τεχνικά 

Στο πλέον τεχνικό κομμάτι της δουλειάς του, δηλαδή στη φυσική κατάσταση και την προετοιμασία, ο Τεν Κάτε και το τιμ που δούλευε μαζί του πήραν άριστα. Σε αυτό το κομμάτι (όχι τυχαία) οι συνεργάτες του στην ΠΑΕ (Αντωνίου κ.ά.) αμφιβάλλω αν είχαν τρόπους και δεδομένα για να κρίνουν και κατά συνέπεια να γκρινιάζουν. Γελάω όταν θυμάμαι πόσο μπερδεμένοι ήταν ως προς αυτό και κάποιοι από τους ποδοσφαιριστές του, ιδιαίτερα κάποιες παλιές καραβάνες που δεν μπορούσαν να καταλάβουν τι ακριβώς γίνεται. Ακόμα θυμάμαι κάποιον να λέει ότι στην περσινή προετοιμασία π.χ. «δεν έγινε καμία σοβαρή δουλειά» και ότι «τον Σεπτέμβρη η ομάδα θα γεμίσει θλάσεις». Θλάσεις δεν υπήρξαν και οι Κασσάνδρες το βούλωσαν. Ενώ στα υπόλοιπα, συνεπικουρούμενοι από δημοσιογράφους, έλεγαν πολλά και διάφορα.

Κλειστές 

Η πραγματικότητα στις ελληνικές ομάδες είναι κάτι που δεν υπάρχει. Οι πιο πολλές προπονήσεις είναι κλειστές: το τι συμβαίνει σε αυτές μεταφέρεται από υπεύθυνους επικοινωνίας ή από παίκτες. Το τι γράφεται έχει να κάνει σχεδόν αποκλειστικά με το είδος των σχέσεων που ο καιρός δημιουργεί. Με τον Τεν Κάτε συχνά η τρίχα γινόταν τριχιά: όταν έφυγε όλα έγιναν ειδυλλιακά και υπέροχα. Θα φέρω ένα παράδειγμα. Παραμονές ενός ντέρμπι έγινε ένας τρομερός καβγάς του Χριστοδουλόπουλου με τον Κατσουράνη: πέρασε τελείως στα ψιλά. Αν στον ΠΑΟ υπήρχε ο Τεν Κάτε θα γινόταν πρωτοσέλιδο.

Γνώμη 

Τα μεγάλα παιδιά του ΠΑΟ έχουν γνώμη για οτιδήποτε και ο Ολλανδός το κατάλαβε νωρίς. Αυτό που δεν κατάλαβε είναι ότι κάποιοι από αυτούς μετά το 2004 και την κατάκτηση του Euro έχουν γίνει για την εγχώρια αθλητικογραφία «ιερές αγελάδες» που δεν ακουμπάμε. Η γνώμη τους είναι θέσφατο, η άποψή τους η μόνη που μπορεί κάποιος να λαμβάνει υπόψη, η σχέση μαζί τους κάτι σαν καθήκον. Ο Τεν Κάτε λέει ότι ο Αντωνίου και οι παίκτες συσκέπτονταν πίσω από την πλάτη του: ακόμα δεν έχει καταλάβει ότι ο Αντωνίου ήταν υποχρεωμένος να το κάνει! Ο Τεν Κάτε στις συνεντεύξεις του υπαινίσσεται ότι, αν άφηνε σε κάποιους παίκτες να του περνάνε τη γνώμη τους, πιθανότατα σήμερα θα ήταν ακόμα προπονητής του ΠΑΟ. Ομως δεν αντιλαμβάνεται τη δουλειά του έτσι.

Λογική 

Ο Τεν Κάτε άλλαξε τον ΠΑΟ κόντρα στη λογική των ποδοσφαιριστών του. Οι πιο πολλοί από δαύτους, έχοντας δουλέψει με ανθρώπους όπως ο Πεσέιρο ή ο Μαλεζάνι (που ενδιαφέρονταν για το τι θέλουν τα αποδυτήρια κυρίως), ήταν συνηθισμένοι να παίζουν το γνωστό ελληνικό ποδόσφαιρο του 1-0, της αναμονής, της προσωπικής πρωτοβουλίας, της τεμπελιάς στη σκέψη. Ο Ολλανδός, κόντρα σε αυτή τη λογική, προσπάθησε να φτιάξει έναν ΠΑΟ που επί των ημερών του είχε την πρώτη επίθεση: το όραμά του έπρεπε να συκοφαντηθεί επειδή ήταν αντίθετο από το δικό μας. Το ευκολότερο μέσο κατασυκοφάντησης ήταν τα ΜΜΕ: έτσι συμβαίνει πάντα.

Τιμιότητα 

Λένε ότι ο Ολλανδός είναι τρελός: φυσικά και είναι τρελός διότι προσπάθησε να κάνει τη δουλειά του με μια ευθύτητα που είναι για μας πρωτόγνωρη. Ο Τεν Κάτε λέει ότι ο Νίνης πρέπει να προσέξει το περιβάλλον του: έχει δίκιο. Λέει ότι ο Καραγκούνης και ο Κατσουράνης πρέπει να καταλάβουν ότι η (διοικητική) άποψή τους θα αποκτήσει βαρύτητα όταν σταματήσουν το ποδόσφαιρο κι ακολουθήσουν τον δρόμο του Ζαγοράκη ή του Ντέμη: έχει δίκιο. Λέει ότι ο Ζιλμπέρτο είναι πολύ μοναχικός για ηγέτης: έχει δίκιο. Ολες αυτές οι θέσεις στο εσωτερικό μιας ομάδας είναι αντιδημοφιλείς και προφανώς του στοίχισαν. Ομως είναι ολόσωστες και δεν είναι πρόβλημα του Τεν Κάτε που δεν έγιναν γνωστές: είναι πρόβλημα της εγχώριας αθλητικογραφίας που προτιμούσε να τον παρουσιάζει σαν τρελό ακολουθώντας μια υποκριτική στάση. Ολοι ξέρουν ότι έχει δίκιο σε όλα όσα είπε. Αλλά σιγά μην το πουν...

Μάθημα

Οι συνεντεύξεις του Τεν Κάτε ήταν μάθημα. Οχι τόσο για το ποδόσφαιρο όσο για τη δημοσιογραφία...