Χαράς ευαγγέλια τη Δευτέρα 20-12-2021 μετά τα μεσάνυχτα. Στον αντίποδα του ημισφαιρίου μας όπου φουντώνει ο νεοφιλελευθερισμός και ανθεί η φαιδρά Κυβέρνηση ΑΕ του Γόνου, το νότιο ημισφαίριο σαρώνει το κατακαλόκαιρο ένας άνεμος τεκτονικών αλλαγών. (Από το newsletter του Documento-του Θανάση Καραμπάτσου)
Στη Βολιβία επέστρεψε θριαμβευτής ο Μοράλες, στο Περού εκλέχτηκε ο «δασκαλάκος» απέναντι στη γόνο Φουχιμόρι, στη Βραζιλία ο Λούλα επέστρεψε δυναμικά και φαίνεται ότι κάνει μια χαψιά τον Μπολσονάρου.
Στη Χιλή από χθες ο Γκαμπριέλ Μπορίτς είναι ο νεότερος πρόεδρος στην ιστορία της χώρας.
Πρώτα και κύρια, χθες τα ξημερώματα (ώρα Ελλάδας) στήθηκε ξέφρενο πάρτι στους δρόμους, όπου ακούστηκε πάλι ο ρυθμός των Inti Illimani που ανακατεύεται με τη διαδήλωση: El pueblo unido jamás será vencido (λαός ενωμένος, ποτέ νικημένος). Μετά τη Θάτσερ θάφτηκε απόψε κι ο μισητός Πινοτσέτ με το τερατούργημα που άφησε: την κοινωνία μιας δράκας υπερπλούσιων και εκατομμυρίων φτωχοποιημένων, σχεδόν χωρίς μεσαία τάξη. Ο αγώνας των μαθητών και των φοιτητών το 2019 δικαιώθηκε. Και ανέτρεψε τα προεκλογικά γκάλοπ. Οι δημοσκόποι υπέστησαν μια κάποια ήττα. Αρχικά έδιναν μεγάλο προβάδισμα στον νοσταλγό του αιμοσταγούς δικτάτορα Πινοτσέτ, Χοσέ Αντόνιο Καστ – είχε θηριώδη υποστήριξη. Καθώς πλησίαζε η ώρα των εκλογών η ψαλίδα έκλεινε και φαινόταν να είναι μοιρασμένοι οι ψηφοφόροι. Όταν άνοιξαν οι κάλπες ο Μπορίτς δεν έχασε ποτέ το προβάδισμα, αντίθετα το διεύρυνε και γι’ αυτό ο Καστ έσπευσε να παραδεχτεί την ήττα του.
Πώς φτάσαμε σε αυτή τη μεγαλειώδη στιγμή που γκρέμισε το πινοτσετικό οικοδόμημα; Προηγήθηκε πέρσι το ξήλωμα του πινοτσετικού συντάγματος, για την αλλαγή του οποίου ήταν απαραίτητη η πλειοψηφία άνω των δύο τρίτων –έτσι χτίζονται οι αρμοί της εξουσίας– ώστε να μην υπάρχουν εμπόδια και να μην μπλοκαριστεί, όπως αντίθετα συνέβαινε σε όσες προσπάθειες αναθεώρησης είχαν αποπειραθεί να κάνουν και είχαν αποτύχει μέχρι τότε. Δεν εκφραζόταν απλώς η λαϊκή βούληση (απλή πλειοψηφία 50%+1), αλλά απαιτούσε εκλέκτορες με τον έλεγχο πάνω από το 75%. Τελικά άγγιξε το 78%. Το σύνταγμα που θα αλλάξει παγίωνε την κυριαρχία του ιδιωτικού τομέα επί του δημοσίου, από την ασφάλιση και το νερό μέχρι τα νοσοκομεία και τα σχολεία. Είχε σχεδιαστεί αριστοτεχνικά ο τσιμεντένιος αρμός ώστε να διατηρούνται οι (ακρο)νεοφιλελεύθερες πολιτικές και να μην κινδυνεύουν τα στηρίγματα του συστήματος.
Όλα όμως είχαν ξεκινήσει το 2019 με αφορμή την αύξηση στην τιμή του εισιτηρίου των μέσων μαζικής μεταφοράς, την οποία δεν άντεχαν πλέον τα νοικοκυριά. Ήταν η σταγόνα που ξεχείλισε το θατσερικό ποτήρι. Οι μαθητές στην πρωτεύουσα Σαντιάγο εξεγέρθηκαν εναντίον του δεξιού και πάμπλουτου προέδρου Πινιέρα και η ανυπακοή εξαπλώθηκε σαν κύμα σε όλη τη χώρα. Η εξέγερση σιγόβραζε και μέσω πανδημίας. Με αυτήν τέθηκε επί τάπητος το διακύβευμα της εξουσίας που κατακτήθηκε χθες τα ξημερώματα και συνδυάζεται με την περσινή εντυπωσιακή επιτυχία της αναθεώρησης του συντάγματος. Η νίκη, με λίγα λόγια, αποτελεί την ολοκλήρωση ενός κύκλου που φαινομενικά άνοιξε με τις μαθήτριες να παραβιάζουν τις μπάρες στο μετρό. Στην ουσία ήθελαν να σπάσουν τις τεράστιες ανισότητες της χιλιάνικης κοινωνίας όπως την έφτιαξαν τα «Chicago boys». Χθες τα ξημερώματα θάφτηκε και το πνεύμα του Πινοτσέτ και χάραξε μια εποχή ελπίδας και προσδοκιών στη Χιλή.
