Διαβάστε την εξαιρετική ανάλυση από ανάρτηση του Καθηγητή Δημήτρη Αναστασίου:
Χθες στη Ρουμανία προσήλθαν ξανά στις κάλπες για τον πρώτο γύρο των επαναληπτικών προεδρικών εκλογών, λίγους μήνες μετά την πρωτοφανή ακύρωση του αρχικού εκλογικού αποτελέσματος. Η ακροδεξιά στην Ρουμανία όχι μόνο διατηρεί τη δύναμή της, αλλά ενισχύεται.
Η ειρωνεία είναι προφανής: η απαγόρευση ενός αμφιλεγόμενου, μυστικιστικού δεξιού υποψηφίου — του Καλίν Γκεοργκέσκου — όχι μόνο δεν ανέκοψε τη δυναμική του ακροδεξιού ρεύματος, αλλά ενίσχυσε τη «θεσμικά κανονική» ακροδεξιά εκδοχή του, στο πρόσωπο του Τζορτζ Σιμιόν. Ο υποψήφιος του εθνικιστικού κόμματος AUR αναδείχθηκε πρώτος με ποσοστό 40,96%, ακολουθούμενος από τον ανεξάρτητο τεχνοκράτη, δήμαρχο του Βουκουρεστίου (με την παράταξη του Μακρόν συντάσσεται) Νικουσόρ Νταν με 20,99%.
Το πρώην φαβορί, Καλίν Γκεοργκέσκου, απουσίαζε από την αναμέτρηση, καθώς είχε αποκλειστεί από το Συνταγματικό Δικαστήριο της Ρουμανίας. Στις ακυρωθείσες εκλογές του Νοεμβρίου 2024, ο Γκεοργκέσκου είχε αναδειχθεί πρώτος με περίπου 23% των ψήφων, ενώ ο Σιμιόν τότε είχε καταταγεί τρίτος, με σημαντικά χαμηλότερο ποσοστό 14%.
Η εκλογική του ενίσχυση μετά τον αποκλεισμό του Γκεοργκέσκου είναι ενδεικτική της απορρόφησης του ακροδεξιού εκλογικού δυναμικού. Φαίνεται να πήρε σχεδόν όλο το ποσοστό του Γκεορκέσκου (23+14) και επιπλέον 4%. Οι δημοσκοπήσεις που του έδιναν από 29% έως 36% έπεσαν έξω. Αναμενόμενα — σε αυτό το κλίμα κάποιοι-ες δεν εκφράζονται στις δημοσκοπήσεις.
Όταν οι Εκλογές Κρίνονται Κεκλεισμένων των Θυρών
Η υπόθεση Γκεοργκέσκου είχε προκαλέσει πολιτική θύελλα. Αρχικά ανεξάρτητος υποψήφιος, χωρίς προηγούμενη κοινοβουλευτική παρουσία, κατέγραψε εντυπωσιακή εκλογική άνοδο τον Νοέμβριο 2024, με ρητορική μυστικοεθνικιστική, αντι-ΝΑΤΟ, φιλορωσική και θρησκευτικά φορτισμένη. Το βασικό του σύνθημα, «Τροφή, Νερό, Ενέργεια», συμπύκνωνε την ιδέα μιας εθνικής και πνευματικής αυτάρκειας, προβάλλοντας την ανάγκη για ανεξαρτησία από τη Δύση και επιστροφή σε παραδοσιακές και ορθόδοξες θρησκευτικές αξίες. Η εκστρατεία του διεξήχθη σχεδόν αποκλειστικά μέσω TikTok και Telegram, ενώ αποχαρακτηρισμένα έγγραφα των μυστικών υπηρεσιών που κατατέθηκαν στο Συνταγματικό Δικαστήριο μίλαγαν για χρήση bot λογαριασμών, πληρωμένους influencers και αδήλωτα κονδύλια. Παρότι ο ίδιος δήλωνε μηδενικό προϋπολογισμό, η πραγματική έκταση της ψηφιακής του εκστρατείας υποδήλωνε χρηματοδότηση 1.000.000 ευρώ άγνωστης προέλευσης. [Με 1 εκατομ. Ευρώ στις ΗΠΑ δεν βγαίνει ούτε δήμαρχος στο αμερικανικό Κολοκοτρωνίτσι].
Το Συνταγματικό Δικαστήριο ακύρωσε τον πρώτο γύρο επικαλούμενο «παραβίαση της ελεύθερης έκφρασης της ψήφου» και απέκλεισε τον Γκεοργκέσκου από τον επαναληπτικό. Η απόφαση, όμως, στηρίχθηκε σε έγγραφα που δεν δημοσιοποιήθηκαν πλήρως, ενώ η αιτιολόγηση ήταν συνοπτική και χωρίς σαφή αναφορά σε συγκεκριμένα παραπτώματα.
Η Επιτροπή της Βενετίας του Συμβουλίου της Ευρώπης εξέφρασε επιφυλάξεις, τονίζοντας ότι η ακύρωση εκλογών πρέπει να βασίζεται σε δημόσια προσβάσιμα, επαληθεύσιμα στοιχεία και ότι οι διαβαθμισμένες πληροφορίες μπορούν να λειτουργούν μόνο επικουρικά, όχι ως αποκλειστική βάση. Επειδή έτσι η διαφάνεια και η εμπιστοσύνη των πολιτών στη δημοκρατική διαδικασία τίθενται υπό αμφισβήτηση.
Από τον Βελόπουλο στη Λατινοπούλου α λα ρουμανικά
Με τον Γκεοργκέσκου εκτός πολιτικής σκηνής, ο Τζορτζ Σιμιόν κληρονομεί προφανώς το μεγαλύτερο μέρος του ακροδεξιού εκλογικού ακροατηρίου. Οι δύο τους διέφεραν σημαντικά στις βάσεις στήριξής τους (ύπαιθρος και νεολαία για τον αγρονόμο Γκεοργκέσκου – αστικό κοινό για το Σιμιόν). Επίσης ο Γκεοργκέσκου εκπροσωπούσε έναν μεταφυσικό, ορθόδοξο εθνικισμό με έντονα αντιδυτικό χαρακτήρα και υπαινιγμούς συνωμοσιολογικούς.
Ο Σιμιόν υιοθετεί καθαρά εθνικιστική ρητορική, συνθήματα εθνοτικής καθαρότητας όπως «Ρουμανία των Ρουμάνων», ενώ συχνά καταφέρεται κατά της «διεφθαρμένης ελίτ», κατά των μειονοτήτων και των ΛΟΑΤΚΙ. Προτάσσει την εθνοπολιτισμική καθαρότητα. Ο αποκλεισμένος αγρονόμος Γκεοργκέσκου ενσάρκωνε μια πιο μυστικιστική λαϊκιστική εκδοχή, με υποσχέσεις για «νερό, τροφή, ενέργεια» και συνδέσεις με χριστιανό-ορθόδοξους κύκλους. Σε πολλά σημεία θύμιζε τον Έλληνα Κυριάκο Βελόπουλο, αλλά με μια επιπλέον «πνευματικότητα» και «αγροτική οικολογία».
Ο Τζορτζ Σιμιόν, που τώρα διεκδικεί την προεδρία με θεσμική πλέον επισημότητα, εκπροσωπεί ένα πιο σκληροπυρηνικό αλλά «επικοινωνιακά κανονικό» πρόσωπο της ακροδεξιάς. Οργανωμένος (με κόμμα), μαχητικός, υπερ-πατριώτης, φιλο-Τραμπ, συγκρουσιακός, θυμίζει περισσότερο την ελληνική περίπτωση της Αφροδίτης Λατινοπούλου. Για την Ε.Ε. έχει όμως ένα σπουδαίο προτέρημα: Είναι λιγότερος φιλοΡώσος.
Η Ρουμανία βρίσκεται πλέον αντιμέτωπη με την πιθανότητα εκλογής ενός ακροδεξιού προέδρου, μέσα σε ένα κλίμα αυξανόμενης δυσπιστίας προς τους θεσμούς. Το ερώτημα δεν είναι μόνο ποιος θα κερδίσει, αλλά και ποια μορφή θα έχει η δημοκρατία που θα αναδυθεί από αυτή την αναμέτρηση.
Αν το 2024 η χώρα άγγιξε το ενδεχόμενο εκλογής ενός εσωστρεφούς «εθνοθεραπευτή», το 2025 ενδέχεται να αναθέσει την εξουσία σε έναν κανονικό ακτιβιστή της ακροδεξιάς.
Όταν οι θεσμοί διαβρώνονται εκ των έσω — με νομικισμούς, αδιαφάνεια και μυστικές εκθέσεις — η πολιτική δημοκρατία αυτοϋπονομεύεται. Τότε είναι που γεννά τους δικούς της δεσπότες, ντυμένους με τον μανδύα της νομιμότητας.
Και σε αυτές τις συνθήκες, η απαγόρευση μάλλον δεν απέτρεψε τον κίνδυνο — τον επιτάχυνε.
