Συμπληρώθηκαν φέτος 15 χρόνια απ’ το θάνατο ενός μεγάλου Αμερικανού ιστορικού ο οποίος άλλαξε εκ βάθρων τον τρόπο που πρέπει να αναγιγνώσκεται η ιστορία ενός έθνους. Κόντρα στα εθνικά αφηγήματα αφύπνισε μια ολόκληρη γενιά, είτε ως πανεπιστημιακος δάσκαλος είτε ως πολιτικός ακτιβιστής, δίνοντας πραγματικό νόημα στην πολιτική ανυπακοή.
Ο λόγος για τον Χάουαρντ Ζιν (Howard Zinn), γεννημένο το 1922 σε μια φτωχή οικογένεια, που δούλεψε χρόνια εργάτης, αλλά παράλληλα, σπούδασε ιστορία επειδή την έβλεπε “στην υπηρεσία του ανθρώπου ως εργαλείο μεταβολής της κοινωνίας και όχι διαιώνισης μιας άρρωστης πραγματικότητας“.
Απολύθηκε από την πρώτη του δουλειά ως καθηγητής, επειδή ριζοσπαστικοποιούσε τους φοιτητές. Πάντα ήταν στην πρώτη γραμμή στις αντιπολεμικές διαδηλώσεις, τις απεργίες και τις κοινωνικές αναταραχές των δεκαετιών ’50 – ’70.
Η μεγάλη του συμβολή όμως ήταν ότι ανέτρεψε όλα τα στερεότυπα της επίσημης ιστοριογραφίας, τοποθετώντας στη θέση των κεντρικών ηρώων της ιστορίας των ΗΠΑ όχι τους “πατέρες του έθνους” αλλά τους συνδικαλιστές, τις φεμινίστριες, τους μαύρους και τους μαχητές για διάφορους σκοπούς.
Ο Ζιν ήταν αυτός που “ξέθαψε” την ξεχασμένη για δεκαετίες σφαγή του Λάντλοου την “πιο βίαια σύγκρουση εργατών και εργοδοσίας στην αμερικανική ιστορία” όπως αναφέρει στο εκπληκτικό έργο του “Η ιστορία του λαού των Ηνωμένων Πολιτειών“.
Όπως έλεγε ο ίδιος “δεν μπορείς να είσαι ουδέτερος επάνω σε ένα τρένο που κινείται” και συμπλήρωνε ότι “στόχος του δεν ήταν η αντικειμενικότητα (ποιος την καθορίζει άραγε;) αλλά η σωστή πληροφόρηση που σου δίνει την ετοιμότητα να σπας τη σιωπή και να δρας ενάντια σε κάθε αδικία“. (Από ανάρτηση του oPousTisKathetou)
Η Ιστορία του λαού των Ηνωμένων Πολιτειών κυκλοφόρησε το 1984 και εξελίχθηκε σε διαχρονικό μπεστ σέλερ, με πωλήσεις που, μόνο στις ΗΠΑ, έχουν ξεπεράσει τα 2.000.000 αντίτυπα.
Πρόκειται για μια αφήγηση συνταρακτική, που θυμίζει ορατόριο και όχι απαρίθμηση συμβάντων. Ο αναγνώστης διερωτάται μήπως η ουσία της Ιστορίας είναι μόνο η δύναμη, η αδικία, η εξόντωση του αντιπάλου, η επιβολή ενός μηχανισμού καταστολής που αποκαλείται κράτος, ενώ ανταποκρίνεται σε μια πελώρια μηχανή ανθρωποφαγίας. (Κωστής Παπαγιώργης, ΑΘΗΝΟΡΑΜΑ 2-9/10/2008)
Ο Χάουαρντ Ζιν αλλάζει ριζικά την οπτική γωνία της ιστορικής αφήγησης… Ανατρέχει στο παρελθόν, αναλύει το παρόν και προσπαθεί να διαγνώσει τις προοπτικές της… Προσφέρει στον αναγνώστη μια εξαιρετικά πολύτιμη συμβολή στην κριτική κατανόηση της πολύπλοκης αμερικάνικης πραγματικότητας. (Θανάσης Γιαλκέτσης, ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ, Βιβλιοθήκη 12/9/08)
