Η Ελλάδα έχει ήλιο, έχει επενδύσει σε φωτοβολταϊκά, διαθέτει τεράστιο δυναμικό παραγωγής καθαρής ενέργειας και, θεωρητικά, θα έπρεπε να αξιοποιεί αυτό το πλεονέκτημα για να μειώσει το ενεργειακό κόστος και την εξάρτησή της. Αντί γι’ αυτό, καταλήγει να περικόπτει παραγωγή, να εξάγει ηλεκτρική ενέργεια σε ώρες χαμηλής τιμής και να βρίσκεται αντιμέτωπη με ακριβότερη ενέργεια όταν τη χρειάζεται περισσότερο.
Και αυτό δεν είναι ούτε θεωρία ούτε αντιπολιτευτικό σύνθημα. Είναι η πραγματικότητα που αποτυπώνεται στα στοιχεία της αγοράς.
Το πρώτο εννεάμηνο του 2026, οι περικοπές παραγωγής από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας (ΑΠΕ) έφτασαν τις 2.063 GWh, περίπου το 7,8% της δυνητικής παραγωγής, αυξημένες κατά 15,6% σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του προηγούμενου έτους. Την ίδια στιγμή, η Ελλάδα διαθέτει περίπου 18 GW εγκατεστημένων ΑΠΕ, αλλά εξακολουθεί να στερείται επαρκούς αποθηκευτικής ικανότητας ώστε να αξιοποιεί αποτελεσματικά την παραγωγή τους.
Το πρόβλημα είναι γνωστό: όταν περισσεύει ενέργεια, δεν έχουμε επαρκείς μπαταρίες για να την αποθηκεύσουμε. Όταν η ηλιακή παραγωγή υποχωρεί και η ζήτηση παραμένει υψηλή, το σύστημα αναζητά ενέργεια από ακριβότερες πηγές, φυσικό αέριο ή εισαγωγές.
Η ενεργειακή μετάβαση χωρίς αποθήκευση δεν είναι ολοκληρωμένη ενεργειακή πολιτική. Είναι μια επένδυση που αφήνει ανεκμετάλλευτο το σημαντικότερο μέρος της αξίας της.
Η Βουλγαρία αποθηκεύει. Η Ελλάδα παρακολουθεί.
Η σύγκριση με τη Βουλγαρία είναι αποκαλυπτική και πλέον δεν μπορεί να κρυφτεί πίσω από γενικόλογες αναφορές.
Η Βουλγαρία ανέπτυξε με ταχύτητα υποδομές αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας, φτάνοντας περίπου τα 5,4 GW εγκατεστημένων μπαταριών τον Αύγουστο του 2026 και, σύμφωνα με νεότερες αναφορές, περίπου τα 6 GW. Η Ελλάδα, την ίδια περίοδο, κινείται περίπου στα 0,7–0,8 GW.
Η διαφορά δεν είναι απλώς τεχνική. Είναι διαφορά ενεργειακής στρατηγικής, ταχύτητας υλοποίησης και πολιτικών προτεραιοτήτων.
Τα στοιχεία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής καταγράφουν την αντιστροφή των διασυνοριακών ροών ηλεκτρικής ενέργειας μεταξύ Ελλάδας και Βουλγαρίας. Τον Αύγουστο του 2026, η Ελλάδα διοχέτευε στη Βουλγαρία έως περίπου 750 MW τις μεσημεριανές ώρες, ενώ γύρω στις 20:00 οι ροές αντιστρέφονταν, με τη Βουλγαρία να διοχετεύει προς την Ελλάδα περίπου 700 MW.
Η εξήγηση είναι απλή: η Βουλγαρία διαθέτει πλέον τη δυνατότητα να αποθηκεύει ηλεκτρική ενέργεια όταν οι τιμές είναι χαμηλές και να την αξιοποιεί όταν η ζήτηση και οι τιμές ανεβαίνουν.
Με άλλα λόγια, η αποθήκευση μετατρέπει την ενέργεια από ένα προϊόν που πρέπει να καταναλωθεί τη στιγμή που παράγεται σε ένα προϊόν που μπορεί να αξιοποιηθεί όταν έχει μεγαλύτερη οικονομική και ενεργειακή αξία.
Και ενώ η γειτονική χώρα επένδυσε σε αυτή τη δυνατότητα, η Ελλάδα εξακολουθεί να χάνει τεράστιες ποσότητες παραγωγής ΑΠΕ, να αντιμετωπίζει χαμηλές ή ακόμη και μηδενικές τιμές τις ώρες υπερπαραγωγής και να παραμένει εκτεθειμένη στις ακριβότερες ώρες.
Δεν είναι ότι η Βουλγαρία έχει περισσότερο ήλιο από την Ελλάδα. Είναι ότι φρόντισε να μπορεί να αξιοποιήσει την ενέργεια που παράγει.
Οι μπαταρίες που καθυστέρησαν και οι κυβερνητικές διευκολύνσεις
Και εδώ αρχίζει η πολιτική ευθύνη του Νίκου Τσάφου.
Η αποθήκευση δεν ήταν άγνωστο πρόβλημα. Η ανάγκη ήταν προβλέψιμη, η αύξηση των φωτοβολταϊκών ήταν γνωστή, οι περικοπές παραγωγής είχαν αρχίσει να εντείνονται και η αγορά είχε προειδοποιήσει για την έλλειψη ευελιξίας του συστήματος.
Παρά ταύτα, η ανάπτυξη των μπαταριών καθυστέρησε. Και όταν τα έργα που είχαν επιλεγεί στον τρίτο διαγωνισμό αποθήκευσης αντιμετώπισαν τις προθεσμίες τους, το Υπουργείο προχώρησε σε αλλαγή του πλαισίου, καταργώντας το ενδιάμεσο ορόσημο της 30ής Σεπτεμβρίου για τη δήλωση ετοιμότητας και δίνοντας στους επενδυτές νέα προθεσμία έως τις 15 Δεκεμβρίου 2026 για την αίτηση ενεργοποίησης της σύνδεσης.
Η ρύθμιση αφορούσε έργα συνολικής ισχύος 188,9 MW.
Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι οι παρατάσεις ζητήθηκαν από την αγορά και ότι υπήρχαν αντικειμενικές δυσκολίες υλοποίησης και σύνδεσης. Αυτό, όμως, δεν απαντά στο βασικό ερώτημα: γιατί η χώρα βρέθηκε σε αυτή την κατάσταση, γιατί οι διαδικασίες καθυστέρησαν και γιατί η πολιτεία αναγκάζεται να προσαρμόζει εκ των υστέρων τις προθεσμίες, ενώ το ενεργειακό σύστημα πληρώνει ήδη το κόστος της έλλειψης αποθήκευσης;
Ο ίδιος ο Τσάφος υποστηρίζει ότι είναι εφικτή η ανάπτυξη 3–4 GW αποθήκευσης έως το 2028, ενώ το συνολικό χαρτοφυλάκιο σχεδιαζόμενων έργων ξεπερνά τα 10 GW. Ωραία τα σχέδια και οι εξαγγελίες. Όμως η ενεργειακή ασφάλεια δεν εξασφαλίζεται με παρουσιάσεις, μελλοντικούς στόχους και υποσχέσεις. Εξασφαλίζεται με έργα που λειτουργούν.
Και η Ελλάδα, σήμερα, βρίσκεται πολύ πίσω.
Το ζήτημα Τσάφου και ExxonMobil δεν είναι μια λεπτομέρεια
Η υπόθεση των ομολόγων της ExxonMobil δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί ως μια ασήμαντη προσωπική επενδυτική υπόθεση.
Ο Νίκος Τσάφος έχει παραδεχθεί ότι κατείχε ομόλογα της ExxonMobil και ότι τα πούλησε λίγες ημέρες μετά την ανάληψη των κυβερνητικών του καθηκόντων. Το γεγονός ότι πρόκειται για ομόλογα και όχι μετοχές δεν εξαφανίζει τα ερωτήματα που σχετίζονται με τη διαφάνεια, την έγκαιρη δήλωση της επένδυσης, την ημερομηνία πώλησης και τη διαχείριση ενδεχόμενης σύγκρουσης συμφερόντων.
Δεν αρκεί να λέει ένας κυβερνητικός αξιωματούχος ότι πούλησε μια επένδυση. Η πολιτική αξιοπιστία απαιτεί σαφή τεκμηρίωση και απαντήσεις στα ερωτήματα που δημιουργούνται.
Και αντί το Μαξίμου να απαιτήσει πλήρη διαλεύκανση, επέλεξε να τον καλύψει πολιτικά.
Όταν ο κυβερνητικός εκπρόσωπος σπεύδει να δηλώσει ότι δεν υπάρχει ζήτημα, χωρίς να απαντά με σαφήνεια στα ερωτήματα που έχουν τεθεί, δεν προστατεύεται απλώς ένας υφυπουργός. Προστατεύεται μια κυβερνητική επιλογή.
Και αυτό είναι που κάνει την υπόθεση πολιτικά ακόμη σοβαρότερη.
Ποιος ωφελείται από αυτή την ενεργειακή πολιτική;
Δεν χρειάζεται να αποδείξει κανείς ότι ο Τσάφος σχεδίασε προσωπικά την καθυστέρηση των μπαταριών ή ότι υπάρχει κάποια μυστική συμφωνία με την ExxonMobil για να ασκήσει πολιτική κριτική.
Το ερώτημα είναι πολύ πιο ουσιαστικό.
Ποιος ωφελείται όταν η Ελλάδα δεν διαθέτει επαρκή αποθήκευση; Ποιος αξιοποιεί την ενεργειακή διαφορά μεταξύ των ωρών παραγωγής και των ωρών ζήτησης; Ποιος αποκομίζει οικονομικό όφελος από τις στρεβλώσεις και τις αδυναμίες του συστήματος; Και ποιος πληρώνει τελικά τον λογαριασμό;
Ο Έλληνας καταναλωτής, ο επαγγελματίας, η βιομηχανία και η οικονομία.
Η πολιτική δεν κρίνεται μόνο από το τι δηλώνει ένας υπουργός ή ένας υφυπουργός ότι επιδιώκει. Κρίνεται και από το αποτέλεσμα των επιλογών του. Όταν οι επιλογές αυτές δημιουργούν συνθήκες που ευνοούν συγκεκριμένους παίκτες της αγοράς και επιβαρύνουν την κοινωνία, η ευθύνη δεν εξαφανίζεται πίσω από την επίκληση της απουσίας αποδεδειγμένης προσωπικής πρόθεσης.
Η πολιτική ευθύνη δεν απαιτεί ομολογία. Απαιτεί λογοδοσία.
Σε οποιαδήποτε σοβαρή κυβέρνηση, θα είχε ήδη τεθεί θέμα απομάκρυνσης
Η συσσώρευση ερωτημάτων γύρω από έναν κυβερνητικό αξιωματούχο, τις επενδυτικές του σχέσεις, τους χειρισμούς του σε ένα κρίσιμο ενεργειακό ζήτημα και την αποτελεσματικότητα της πολιτικής που εφαρμόζεται, θα έπρεπε να έχει προκαλέσει τουλάχιστον σοβαρή πολιτική κρίση.
Σε μια κυβέρνηση που διαθέτει στοιχειώδη αντανακλαστικά λογοδοσίας, δεν θα αρκούσε μια δήλωση υποστήριξης από τον κυβερνητικό εκπρόσωπο. Θα απαιτούνταν πλήρης διερεύνηση. Και εάν οι απαντήσεις δεν ήταν πειστικές, η παραίτηση ή η απομάκρυνση θα αποτελούσε αυτονόητη πολιτική συνέπεια.
Εδώ, όμως, έχουμε το γνώριμο μοντέλο: κάλυψη, υπεκφυγές και προσπάθεια να κλείσει η συζήτηση πριν απαντηθούν τα ερωτήματα.
Και φυσικά, τίποτε από αυτά δεν συμβαίνει σε πολιτικό κενό.
Ο Τσάφος δεν ασκεί ενεργειακή πολιτική ανεξάρτητα από τον πρωθυπουργό. Η παραμονή του στη θέση του, η πολιτική υπεράσπιση των χειρισμών του και η συνέχιση της ίδιας στρατηγικής αποτελούν κυβερνητική επιλογή. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης δεν μπορεί να εμφανίζεται ως παρατηρητής όταν επιλέγει να στηρίζει και να διατηρεί τους ανθρώπους που εφαρμόζουν την πολιτική του κυβέρνησης.
Η ευθύνη, επομένως, δεν σταματά στον υφυπουργό.
Φτάνει στο Μέγαρο Μαξίμου.
Η χώρα έχει τον ήλιο. Της λείπει η πολιτική βούληση.
Η Ελλάδα θα μπορούσε να αξιοποιεί πολύ περισσότερο την παραγωγή ΑΠΕ, να περιορίζει τις περικοπές, να μειώνει την ανάγκη για ακριβότερη παραγωγή και να ενισχύει την ενεργειακή της ανεξαρτησία.
Αντί γι’ αυτό, βλέπουμε καθυστερήσεις, ελλείψεις υποδομών, ανεπαρκή αποθήκευση και μια κυβέρνηση που επιμένει να παρουσιάζει ως επιτυχία μια ενεργειακή μετάβαση η οποία αφήνει τεράστιο μέρος της δυναμικής της αναξιοποίητο.
Το πρόβλημα δεν είναι ότι η Ελλάδα δεν έχει δυνατότητες.
Το πρόβλημα είναι ότι οι δυνατότητες αυτές δεν μετατρέπονται σε όφελος για τον πολίτη.
Και όταν η χώρα παράγει φθηνή ενέργεια, αλλά δεν μπορεί να την κρατήσει για να την αξιοποιήσει όταν τη χρειάζεται, όταν οι γειτονικές χώρες επενδύουν σε αποθήκευση και εμείς μένουμε πίσω, όταν οι καθυστερήσεις γίνονται πολιτική κανονικότητα και οι υπεύθυνοι καλύπτονται αντί να λογοδοτούν, τότε η συζήτηση δεν αφορά πια μόνο την ενεργειακή πολιτική.
Αφορά τις επιλογές μιας κυβέρνησης.
Γιατί όταν η Ελλάδα διαθέτει τον ήλιο, παράγει φθηνή ενέργεια, αλλά δεν έχει φροντίσει να μπορεί να την αξιοποιήσει προς όφελος των πολιτών της, το πρόβλημα δεν είναι ο ήλιος.
Είναι οι πολιτικές επιλογές. Και αυτές έχουν ονοματεπώνυμο: Τσάφος και Μητσοτάκης.
Δείτε το βίντεο: